Πληροφορικός αλφαβητισμός

Ο «πληροφορικός αλφαβητισμός» ως επιδίωξη συγκεκριμένων ψηφιακών γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων, που προσφέρουν λειτουργικότητα και προσαρμοστικότητα στον πολίτη μιας σύγχρονης και εξελισσόμενης ψηφιακής κοινωνίας, δεν μπορεί παρά να αποτελεί επιδίωξη του Ελληνικού σχολείου.
Σε χώρες όπως η Ελλάδα, στις οποίες δεν υπάρχει καθολική πρόσβαση στο διαδίκτυο από το σπίτι, η επιδίωξη του «πληροφορικού αλφαβητισμού» στο σχολείο στοχεύει στην άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Είναι γεγονός όμως ότι ακόμα και αν όλοι οι μαθητές διέθεταν υπολογιστή με πρόσβαση στο διαδίκτυο από το σπίτι αυτό δε θα σήμαινε ότι θα γνώριζαν να τον αξιοποιούν αποτελεσματικά, δημιουργικά και με ασφάλεια. Η ανάγκη διδασκαλίας δεξιοτήτων Πληροφορικής ακόμα και σε σχολεία κοινωνιών με σχεδόν πλήρη διείσδυση της Πληροφορικής κρίνεται από την εκπαιδευτική κοινότητα ως απαραίτητη (Flickinger, 2010).
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραδέχεται ότι «Η σημερινή γενιά των μαθητών γνωρίζει περισσότερα σχετικά με τη χρήση του Διαδικτύου από ότι οι εκπαιδευτικοί, δε γνωρίζει όμως ποιες είναι οι κακοτοπιές και πώς να τις αποφεύγει».
Τα ερωτήματα που τίθενται είναι: Θα αφήσουμε τους μαθητές να μάθουν ΜΟΝΟΙ τους; Ποιοι είναι οι εκπαιδευτικοί που γνωρίζουν σε βάθος αυτές τις τεχνολογίες και με την κατάλληλη διδακτική/παιδαγωγική προσέγγιση μπορούν να εφοδιάσουν τους μαθητές με τις γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις ώστε να τις αξιοποιούν με τον καλύτερο τρόπο αποφεύγοντας τις κακοτοπιές;

«Πληροφορικός αλφαβητισμός»
και οριζόντια αξιοποίησή του

Όπως η "γραφή και ανάγνωση" αποτελεί για εκατοντάδες χρόνια οριζόντιο αντικείμενο στην εκπαίδευση, έτσι και η Πληροφορική τεχνολογία παίζει ή πρέπει να παίζει τον «οριζόντιο» ρόλο της στο σχολείο του 21ου αιώνα αφού αποτελεί το σύγχρονο εργαλείο για «να θυμόμαστε, να επεξεργαζόμαστε πληροφορίες, να εκφραζόμαστε και να επικοινωνούμε» (Crook, 1994).
Όπως τα παιδιά μαθαίνουν να γράφουν, να διαβάζουν, να αξιοποιούν δημιουργικά και αποτελεσματικά την τεχνολογία της "γραφής και ανάγνωσης" και σε ξεχωριστά μαθήματα σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, π.χ. «Νεοελληνική Γλώσσα», είναι απαραίτητο να συμβαίνει το ίδιο και με τον «πληροφορικό αλφαβητισμό».
Όταν δώσεις σε έναν αναλφάβητο ή «μη επαρκή στη γλώσσα» μαθητή ένα μολύβι και ένα χαρτί αυτός μπορεί να γράψει κάτι, δεν θα μπορέσει όμως να τα αξιοποιήσει αποδοτικά. Για παράδειγμα στο μάθημα των Μαθηματικών, ο «μη επαρκής στη γλώσσα» μαθητής δεν θα μπορεί να κατανοήσει το πρόβλημα (διαβάζοντας), να το λύσει (χρησιμοποιώντας το χαρτί ως βοήθημα μνήμης) και να διατυπώσει τη λύση του (γράφοντας ή μιλώντας). Με τον ίδιο τρόπο, δίνοντας σε έναν πληροφορικά/ψηφιακά αναλφάβητο μαθητή έναν υπολογιστή, στα Μαθηματικά, ίσως να μπορέσει να ανοίξει ένα υπολογιστικό φύλλο και να πληκτρολογήσει, ΔΕΝ θα μπορέσει όμως να αξιοποιήσει αποδοτικά το λογισμικό, ώστε να εξάγει και να ερμηνεύσει τα αποτελέσματα από μια έρευνα ή να μελετήσει το μοντέλο μιας συνάρτησης (Πανσεληνάς, Κανέλλος & Σπανουδάκης, 2010).
Η ανάπτυξη αλγοριθμικής σκέψης και η χρήση προγραμματιστικών εργαλείων είναι επίσης απαραίτητη προκειμένου να επιδιωχθεί η μάθηση οριζόντια μέσω (α) της δημιουργικής έκφρασης (β) της συνειδητής και οργανωμένης διαδικασίας κατασκευής συγκεκριμένων αντικειμένων και (γ) της κατανόησης, ανάλυσης και λύσης ενός προβλήματος.
«Πληροφορικός αλφαβητισμός» στο σύγχρονο Ελληνικό σχολείο,
Γ. Πανσεληνάς, Σχολικός Σύμβουλος Πληροφορικής, blogs.sch.gr