Ευρωπαϊκή μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης από το Διαδίκτυο

Σύμπραξη 7 Ευρωπαϊκών χωρών: Ελλάδα, Γερμανία, Ισπανία, Πολωνία, Ισλανδία, Ολλανδία, Ρουμανία στο πλαίσιο του προγράμματος Safer Internet. Συντονίστρια χώρα: Ελλάδα Φορέας: Μονάδα Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.)

Αντιπροσωπευτικό δείγμα εφήβων: 15-16 ετών. 14000 ερωτηματολόγια & 140 συνεντεύξεις εφήβων.

Ως Συμπεριφορά εξάρτησης από το διαδίκτυο ορίζεται η συμπεριφορά που χαρακτηρίζεται από απώλεια ελέγχου, σχετικά με τη χρήση του διαδικτύου, με αποτέλεσμα την παραμέληση βασικών πτυχών της καθημερινότητας (σχολικές υποχρεώσεις, δραστηριότητες-χόμπι, φιλικές σχέσεις, φλερτ, σωματική φροντίδα και υγιεινή).

Αποτελέσματα Πανευρωπαϊκής Έρευνας για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο

Εθισμός στο Διαδίκτυο:

1,2% του συνολικού δείγματος παρουσιάζει συμπεριφορές εξάρτησης και 12,7% οριακή διαδικτυακή συμπεριφορά. Οι διαφορές μεταξύ των χωρών δεν είναι σημαντικές, ωστόσο μεγαλύτερα ποσοστά παρουσιάζονται σε Ρουμανία, Ελλάδα και Ισπανία, ενώ τα μικρότερα σε Ισλανδία, Ολλανδία και Γερμανία. Τα ποσοστά εξάρτησης παρουσιάζουν τάση ανόδου στα αγόρια, τις μεγαλύτερες ηλικίες και το χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο των γονέων.

Συμπεριφορές Υψηλού Κινδύνου

63% των εφήβων επικοινωνούν με αγνώστους on-line. Το 9,3% από αυτούς αναφέρουν ότι αυτό τους έβλαψε και 45,7% από αυτούς συνάντησαν, στο φυσικό κόσμο, κάποιον που γνώρισαν μέσω διαδικτύου. Οι χώρες με τα μεγαλύτερα ποσοστά κινδύνου διαδικτυακής αποπλάνησης είναι η Ρουμανία, η Γερμανία και η Πολωνία, ενώ η Ελλάδα έχει το μικρότερο ποσοστό. Το 58,8% του δείγματος έχει εκτεθεί σε πορνογραφικό υλικό, με τα αγόρια να παρουσιάζουν τα μεγαλύτερα ποσοστά. Τα κορίτσια παρουσιάζουν μεγαλύτερα ποσοστά έκθεσης σε διαδικτυακό εκφοβισμό, ενώ οι χώρες με τα μεγαλύτερα ποσοστά είναι η Ρουμανία και η Ελλάδα.

Κοινωνικά Δίκτυα

92% των εφήβων της μελέτης είναι μέλη σε κοινωνικά δίκτυα, με το 39,4% να κάνει χρήση τους περισσότερο από 2 ώρες τις καθημερινές. Το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 60,2% τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες.

Το 25% των εφήβων που κάνουν χρήση κοινωνικών δικτύων περισσότερο από 2 ώρες ημερησίως, μπορεί να παρουσιάσουν συμπεριφορά εξάρτησης, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για χρήση κάτω των 2 ωρών είναι 8%.

Διαδικτυακά Παιχνίδια

Το 61,8% του δείγματος παίζουν διαδικτυακά παιχνίδια, με διπλάσια πιθανότητα συμπεριφορών εξάρτησης. Η ενασχόληση για περισσότερο από 2,6 ώρες την ημέρα συσχετίστηκε με εμφάνιση συμπεριφορών εξάρτησης. Αυτή η τάση αφορά κυρίως τα αγόρια.

Διαδικτυακός Τζόγος

10,6% των εφήβων του δείγματος ασχολούνται με τζόγο στο φυσικό κόσμο, ενώ το 5,9% ασχολείται με το τζόγο στο διαδίκτυο.

Οι έφηβοι που ασχολούνται με τον διαδικτυακό τζόγο έχουν τριπλάσια πιθανότητα εμφάνισης συμπεριφορών εξάρτησης. Αυτή η τάση αφορά κυρίως τα αγόρια.

Συμπεράσματα

Η μεγαλύτερη πιθανότητα για εμφάνιση συμπεριφοράς εξάρτησης εντοπίζεται στους εφήβους που ασχολούνται με τον τζόγο (τριπλάσια πιθανότητα), ενώ ακολουθούν αυτοί που ασχολούνται με τα κοινωνικά δίκτυα (περισσότερο από 2 ώρες ημερησίως) και τα διαδικτυακά παιχνίδια (περισσότερο από 2,6 ώρες ημερησίως).

Οι παιδόφιλοι προτιμούν το facebook

Ανησυχητικές διαστάσεις παίρνει η δράση παιδόφιλων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κυρίως το Facebook, όπου πλησιάζουν ανηλίκους και να τους παροτρύνουν σε σεξουαλικές πράξεις μπροστά στην κάμερα, παριστάνοντας και οι ίδιοι τους εφήβους.

Σύμφωνα με το βρετανικό Κέντρο για την Παιδική Εκμετάλλευση και την Προστασία στο Διαδίκτυο, το φαινόμενο γνωστό και ως grooming, οι παιδόφιλοι φροντίζουν πρώτα να δημιουργήσουν φιλικές σχέσεις με τους ανηλίκους,

πριν τους ζητήσουν να φωτογραφηθούν ή να γυρίσουν βίντεο με σεξουαλικό περιεχόμενο, ανεβάζοντάς το στο διαδίκτυο.

Οι καταγγελίες γονέων έχουν πλέον ξεπεράσει τις 1000 κάθε μήνα, ενώ μέχρι πριν λίγα χρόνια έφταναν τις 400 και οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι οι νέοι της σημερινής εποχής τείνουν να θεωρούν την σεξουαλική συμπεριφορά απολύτως φυσιολογική.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν τα παιδιά, εφιστώντας παράλληλα και την προσοχή των γονέων, να μην αποκαλύπτουν την ταυτότητα τους, να μην μοιράζονται πληροφορίες και να μην στέλνουν φωτογραφίες σε αγνώστους που συναντούν στο Ίντερνετ.

Το 50% των χρηστών δεν αναγνωρίζει email απάτης

Έρευνα αποκαλύπτει την άγνοια σε θέματα ασφαλείας στο διαδίκτυο

Όσοι έχουν ασχοληθεί έστω και ελάχιστα με το διαδίκτυο και διαθέτουν μια διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, θα γνωρίζουν για τα «ψεύτικα» email απάτης που τους καλούν να δώσουν προσωπικά δεδομένα προκειμένου να αποσπάσουν χρηματικά ποσά.

Οι εξοικειωμένοι χρήστες, <…>

μπορούν σχετικά εύκολα να καταλάβουν τα email αυτά, καθώς φέρουν μια σειρά χαρακτηριστικών γνωρισμάτων. Ωστόσο, όσο απίστευτο και αν ακούγεται, περίπου ένας στους δύο χρήστες φαίνεται ότι αδυνατούν να αναγνωρίσουν τα πλαστά αυτά μηνύματα, όπως αποκαλύπτει σχετική έρευνα.

Η έρευνα διενεργήθηκε από την εταιρεία O+K, που ασχολείται με θέματα ασφαλείας στον Ιστό. Όπως αποκαλύφθηκε το περίπου 50% των χρηστών, αδυνατεί να αναγνωρίσει ένα email απάτης και μια κακόβουλη ιστοσελίδα (phising).

Σύμφωνα με τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν, το 86% των χρηστών ελέγχει αρκετά συχνά το email του. Το 73% είναι μέλη σε sites κοινωνικής δικτύωσης, ενώ το 54% χρησιμοποιεί smartphones για πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Επικίνδυνα για την ασφάλεια του υπολογιστή email έχει λάβει το 47%, καθώς περιέχουν κακόβουλα links και συνημμένα αρχεία. Ακόμη, το 29% των πλαστών μηνυμάτων περιέχει το όνομα τράπεζας ή γνωστής εταιρείας ζητώντας προσωπικά στοιχεία.

Το 26% των χρηστών παραδέχτηκε ότι ο υπολογιστής του έχει μολυνθεί από συνημμένο αρχείο που νόμιζε ότι ήταν επιστολή. Προσωπικά δεδομένα και οικονομικά στοιχεία, έδωσε το 13% σε επικίνδυνες σελίδες.

Νέος επικίνδυνος ιός διαδίδεται μέσω Facebook

Ένα νέο και άκρως επικίνδυνο malware (ιός) έκανε την εμφάνιση του στο διαδίκτυο και εμφανίζεται στους χρήστες με την μορφή μηνυμάτων σχετικά με ένα υποτιθέμενο «ενδιαφέρον αρχείο». Δεν είναι η πρώτη φορά βέβαια που εμφανίζεται τέτοιου είδους malware, το συγκεκριμένο όμως είναι μοναδικό, αφού μπορεί να διαδοθεί μέσω αρκετών instant messengers, ανάμεσά τους το Facebook Chat, Google Talk, Skype, Windows Live Messenger, Yahoo Messenger, ακόμα και το ICQ.

Προσοχή: φαίνεται να έχει σταλεί από φίλους σας

Η πρώτη επαφή με το malware γίνεται, κυρίως, μέσω του Facebook και συγκεκριμένα μέσω ενός link που παραπέμπει σε αρχείο του τύπου «Picturexx.JPG_www.facebook.com». Διαδίδεται μέσω του κοινωνικού δικτύου μέσω μιας εντολής στην γλώσσα προγραμματισμού Ajax που το κάνει να φαίνεται σαν να προέρχεται από έναν από τους φίλους σας στο Facebook. Μόλις το malware αποκτήσει πρόσβαση στο μηχάνημα του χρήστη, μπορεί να λάβει εντολές από απομακρυσμένη τοποθεσία. Έτσι αυτόματα ξεκινά να στέλνει μηνύματα σε άλλους χρήστες, στην προσπάθειά του να μολύνει ακόμα περισσότερους υπολογιστές.

Σύμφωνα με την McAfee, το malware παρακάμπτει το Firewall των Windows ή τροποποιώντας το policy του firewall ώστε να προστεθεί στην λίστα των επιτρεπόμενων προγραμμάτων. Στη συνέχεια προσθέτει τον εαυτό του στην λίστα εκκίνησης των Windows ενώ προσθέτει αντίγραφο «ασφαλείας» σε κρυφό φάκελο στον υπολογιστή του χρήστη ώστε να μπορεί να ξαναλειτουργήσει ακόμα και αν διαγραφεί. Ταυτόχρονα απενεργοποιεί όποιο σύστημα προστασίας βρει εγκατεστημένο, antivirus και firewall, το Windows Update και το Yahoo Update.

Η McAfee τονίζει πως θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί με τα links που ανοίγουμε στο Facebook, ακόμα και αν αυτά προέρχονται από φίλους μας.

Κακόβουλο λογισμικό
σε σελίδες του Internet

Ζητούν πληρωμή μέσω κάρτας

Κακόβουλο λογισμικό εντοπίστηκε στο διαδίκτυο για δήθεν μπλοκάρισμα ηλεκτρονικών σελίδων και υπολογιστών από την Ελληνική Αστυνομία. Στο συγκεκριμένο μήνυμα αναφέρεται ότι, για την απεμπλοκή, απαιτείται η αποστολή 50 ευρώ μέσω προπληρωμένης κάρτας (Paysafe card), προκειμένου να επανέλθει ο υπολογιστής στην κανονική του λειτουργία.

Όπως προέκυψε από την αστυνομική έρευνα, το κακόβουλο λογισμικό φιλοξενείται σε ιστοσελίδες του διαδικτύου, στις οποίες οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να κατεβάζουν ψηφιακά αρχεία με οπτικοακουστικό υλικό (τραγούδια, ταινίες κ.ά.) και προσβάλει υπολογιστές με λειτουργικό σύστημα Windows.

Συγκεκριμένα, κατά τη διαδικασία «φόρτωσης» της ιστοσελίδας, εμφανίζεται αυτόματα στην οθόνη του υπολογιστή το παραπάνω μήνυμα, το οποίο ενημερώνει το χρήστη ότι έχουν εντοπιστεί παράνομα μουσικά αρχεία και για το λόγο αυτό, ο υπολογιστής του έχει πλέον μπλοκαριστεί από την Ελληνική Αστυνομία.

Το μήνυμα που εμφανίζεται στους προσβεβλημένους χρήστες:

«Ο υπολογιστής σας είναι κλειδωμένος. Έχουν εντοπιστεί παράνομα μουσικά κομμάτια (πειρατικά) στον υπολογιστή σας. …………………………………………………..

Η IP διεύθυνσή σας: ***.***.***.*** Το όνομα του κεντρικού υπολογιστή σας: ***.***.***.***.***.***.***

…………………………………………………..

Για να ξεκλειδώσετε τον υπολογιστή σας και να αποφύγετε άλλες νομικές συνέπειες, είστε υποχρεωμένοι να καταβάλλετε ένα τέλος αποδέσμευσης 50€. Πληρωτέο μέσω του συνεργάτη μας πληρωμών Paysafecard. Μετά την επιτυχή πληρωμή, ο υπολογιστής σας θα ξεκλειδωθεί αυτόματα. Η μη συμμόρφωση με το αίτημα αυτό μπορεί να έχει ως συνέπεια ποινικές διώξεις και πιθανή φυλάκιση.»

Καλούνται οι πολίτες, που έχουν εντοπίσει ή έχει προσβληθεί ο υπολογιστής τους, από το συγκεκριμένο κακόβουλο λογισμικό, να μην εισαγάγουν το ποσό που δήθεν απαιτείται για την απεμπλοκή του. Ως λύση προτείνεται η επανεκκίνηση του ηλεκτρονικού υπολογιστή σε ασφαλή λειτουργία (F 8 και επιλογή safe mode κατά την εκκίνηση) και στη συνέχεια να πραγματοποιηθεί επαναφορά του συστήματος σε ημερομηνία προγενέστερη από την ημερομηνία που εμφανίσθηκε το μήνυμα (Εργαλεία Συστήματος - Επαναφορά συστήματος). Σημειώνεται ότι οι πολίτες πριν εκτελέσουν την επαναφορά λειτουργίας του συστήματος πρέπει να ενημερωθούν μέσω της ακόλουθης ιστοσελίδας  http://windows.microsoft.com/el-gr/windows-vista/What-is-System-Restore, για την έννοια της επαναφοράς συστήματος και για το είδος των αρχείων που τροποποιούνται κατά την εφαρμογή της.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την προσβολή από το κακόβουλο λογισμικό, απευθυνθείτε στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, στα εξής στοιχεία επικοινωνίας:

Email: ccu@cybercrimeunit.gov.gr & 11012@hellenicpolice.gr.